|
Müzik yaşantımızda son ayların en mutlu olayları arasında, "Sun Yayınevi" nin müzikbilimden üç önemli kitabı ülkemize kazandırması yer alıyor. Değerli okurlara şimdilik ilk iki kitabı tanıtacağım. Sinemis Sun 'un çevirdiği yapıt, Kurt ve Ursula Reinhard 'ın "Türkiye'nin Müziği" başlıklı iki ciltlik kitabıdır.
"Sanat Müziği" alt başlığını taşıyan birinci ciltte özetle "İslamın tarihine ve gelişimine genel bakış" ; "Türk sanat müziği tarihine genel bakış" ; "Birincil ezgi" ses sistemleri, ezgi makam, ritim, notasyon; çalgılar; formlar (fasıl heyeti, dini müzik formları); biçem çalışmaları, müzik anlayışı, müzik eğitimi gibi konular ayrıntılı olarak işlenmektedir.
İkinci cilt ise halk müziği ile ilgilidir. Yapıtta "Asya ve Yakındoğu'ya uzanan kökler" , "Serbest ve bağlı ritimli ezgi" ; "Halk şiiri" , "Türkü çeşitleri ve ses-söz ilişkisi" ; "Dans ve benzeri türküler" ; çalgılar, ozanlar ve âşıklar, "Türkü söyleme ve çalgı çalma" ; "Almanya'da yaşayan Türk işçilerinin müzik yaşamı" gibi konular ele alınmaktadır.
Her iki kitabın sonunda; kaynakça, Avrupa ve ABD'de çıkan plaklar, Türkiye'de çıkan plaklar gibi bilgiler yer almaktadır.
MÜZİKBİLİMİ SORGULAMAK
Kurt ve Ursula Reinhard, Münih'te müzikoloji ve etnoloji alanlarında yükseköğrenim görmüşlerdir. Kurt Reinhard, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Berlin'de bulunan Etnoloji Müzesi'nin bünyesinde Etnomüzikoloji bölümünü kurdu. "Freien Üniversitesi" nde de akademik kariyere başladı. Burada etnomüzikoloji alanındaki çalışmalarını başarıyla sürdürdü ve yeni kurulan "Karşılaştırmalı Müzikbilim Enstitüsü" nde 1969-1977 yılları arasında görev yaptı. Uzun yıllar birlikte çalışan Kurt ve Ursula Reinhard, inceleme amacıyla 16 kez ülkemize geldiler. Türk müziğinden söz eden yabancı belgelerde, Kurt Reinhard'ın bizdeki araştırmaları kaynak olarak gösterilmektedir. 20. yüzyıl boyunca Rauf Yekta Bey 'den Gültekin Oransay 'a değin Türk müzikbilimciliğine büyük emekler veren yetkililerimiz oldu. Son yıllarda konservatuvarlarda ya da güzel sanatlar fakültelerinde müzikbilim bölümleri açıldı; ama bu geniş kapsamlı bilgi dalındaki eksiklerimiz tükenmek bilmiyor. Söz gelimi, bir opera sözlüğüne henüz sahip değiliz. Çağdaş müzik, özellikle de çağdaş Türk müziği ile ilgili yapıtların çözümlemelerini içeren kaynak kitaplarımız yok.
Öte yandan geçirmekte olduğumuz hızlı değişim, şimdiye dek yapılan müzikbilim çalışmalarındaki pek çok noktanın sorgulanmasını gerektirebilir. Örneğin A. Adnan Saygun 'un, geleneksel Türk müziğinde en azından 13 ana makamın yapısını sadece dörtlülerle açıklamayı önerişi rahatça tartışılabilir. Yukarıda ana çerçevesini çizmeye çalıştığım kitaplar, bilgilendirmenin yanında böylesi tartışmalara da yardımcı olacaktır. Birbirinden güzel yapıtlarla müzik yaşantımıza renk katan değerli bestecimiz ve eğitimcimiz Muammer Sun 'un, kendi yayınevi aracılığı ile bu önemli kitapları bize kazandırmış olması büyük mutluluktur. Kendisine ve çeviriyi yapan Sayın Sinemis Sun'a en içten teşekkürler.
14. Şubat. 2007 Çarşamba
Cumhuriyet Gazetesi'nin İzmir Basımında yayımlandı.
|
